Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç
Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç
Blog Article
Basın kartı almak isteyenler için rehber: yaş, eğitim ve sözleşme şartları, elektronik başvuru adımları, geçerlilik süresi ve yenileme işlemleri.
Gazeteciler için basın kartı, mesleğin resmî kimliği sayılır . Resmî ve özel bütün kuruluşlar tarafından kabul edilen bu kimlik , şartları önceden bilerek başvurulduğunda sorunsuz biçimde elde edilebilir.
Elinizdeki bu rehberde; kart türlerini, genel ve özel şartları, kurumlara uygulanan kontenjanları , başvurunun nasıl ilerlediğini , başvuruları karara bağlayan Komisyonun çalışma usulünü ve kartın iade edilmesi gereken durumları yönetmelik maddelerine dayanarak anlatıyoruz . Amacımız, okumayı tamamladığınızda başvurunuzu eksiksiz biçimde hazırlayabilmeniz .
Basın Kartı Nedir?
Basın kartı; 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek maddelerine dayanan, İletişim Başkanlığınca düzenlenen ve resmî ya da özel tüm kuruluşlarca geçerli sayılan bir gazeteci kimliğidir. Halk arasında yaygın olarak "sarı basın kartı" olarak da bilinir .
Kart, başvuranın yalnızca kendi beyanıyla alabileceği bir belge değildir. Çoğu başvuruda kişinin bir medya kuruluşunda 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşmeyle çalışması, çalıştığı medya kuruluşunun da yönetmelikteki nitelikleri taşıması gerekir. Başka bir ifadeyle başvuru iki ayaklı bir değerlendirmedir: hem kişi hem kurum mercek altına alınır .
Sarı Basın Kartı Ne Anlama Gelir?
Gündelik dilde kullanılan "sarı kart" tabiri, yönetmelikte ayrı bir tür olarak geçmez ; kartın uzun yıllardır kullanılan rengine dayanarak ortaya çıkmış yaygın bir ifadedir. Resmî düzenlemede yalnızca beş tür sayılır ve günlük kullanımda "sarı kart" ifadesi geçtiğinde çoğu zaman göreve bağlı basın kartı düşünülür.
Basın Kartının Hukuki Dayanağı
Kartın hukuki çerçevesi , 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Kanunun verdiği yetkiyle hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile kabul edilmiş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de ilan edilmiştir . Bu düzenleme , 2018 tarihli eski yönetmeliği tamamen ortadan kaldırmıştır.
Metinde 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yeni hükümler eklenmiştir. Söz konusu güncellemeyle ; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin hesabında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının hesaba katılacağı hükme bağlanmış , Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar yeniden tanımlanmış ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı da dahil edilmiştir .
- Yasal dayanak: Basın Kanunu'nun ek 1-8. maddeleri
- Yönetmelik: 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren yönetmelik
- Güncelleme: 6/6/2024 tarihli değişiklik yönetmeliği
- Çalışma ilişkisi: 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlar Kanunu
- Etik çerçeve: Basın İlan Kurumu'nun basın ahlak esasları
Bilmeniz gereken bir ayrıntı: Mevzuat zaman içinde değişebildiği için , başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden en güncel duyuruları incelemeniz yerinde olur .
Basın Kartı Türleri Nelerdir?
Yürürlükteki düzenlemeye göre toplam beş kart türü vardır . Her kart türünün hitap ettiği kitle ve aranan şartlar birbirinden farklıdır . Size uygun türü seçmek , sürecin ilk ve en önemli adımıdır .
1. Göreve Bağlı Basın Kartı
Türk vatandaşı olup bir medya kuruluşunda bağlı çalışan gazeteciler ile enformasyon görevlilerine verilir. En yaygın kart türü budur; başvuranın genel şartların tamamını taşıması gerekir. TRT aracılığıyla yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı istenmez .
2. Süreli Basın Kartı
Yabancı medya kuruluşları adına Türkiye'yi kapsayan bir görev alanında çalışan muhabirlere verilen karttır. Kart talep edenin; görevlendirme belgesini sunması , 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin bulunması ve kuruluşunun merkezinin bulunduğu ülkenin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu getirmesi gerekir. Kart, görev süresini geçmeyecek şekilde verildiği yılın sonuna kadar kullanılabilir.
3. Geçici Basın Kartı
Görev alanı Türkiye'yi kapsamayan ancak haber amacıyla kısa süreliğine Türkiye'ye gelen yabancı medya mensuplarına verilir. Bu kart, görev süresi dikkate alınarak azami üç aylığına verilir ve gerektiğinde bir defaya mahsus uzatma yapılabilir.
4. Serbest Basın Kartı
İşinden ayrılmış ve geçici olarak çalışmayan veya yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı gazetecilere yönelik karttır. Talebin , en az bir yıl çalışılan kuruluştan ayrılış tarihinden itibaren bir ay içinde yapılması zorunludur . Verilecek kartın süresi , önceki kart sahipliği süresine göre belirlenir :
- Beş yıla kadar kart taşıyanlara 12 ay
- Kart kıdemi 5 ila 10 yıl olanlara 18 ay süreli kart
- On yıldan fazla kart taşıyanlara 24 ay
Yabancı bir ülkede bağımsız olarak serbest gazetecilik yapanlarda bunlara ek olarak çalışma durumunun ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından teyit edilmesi aranır .
5. Sürekli Basın Kartı
Meslekte en az 18 yılını doldurmuş medya mensuplarına ve 18 yıl kart taşımış enformasyon görevlilerine ömür boyu verilir. Kıdem hesabında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayı sayılır . Sürekli kart için aktif sözleşme şartı istenmez ; ancak yabancı medya mensuplarına sürekli kart verilmez .
Basın Kartı Şartları Nelerdir?
Başvurulan tür fark etmeksizin, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki ortak nitelikler aranır . Listedeki maddelerden herhangi biri karşılanmazsa başvuru olumsuz sonuçlanır:
- En az 18 yaşında olmak.
- En az lise veya eşdeğeri bir okulu bitirmiş olmak.
- Kısıtlılık veya kamu hizmetinden yasaklılık hâli bulunmamak.
- Kasten işlenmiş bir suç nedeniyle 5 yıl veya üzeri hapis cezası almamış olmak.
- Şantaj, hırsızlık, sahtecilik, dolandırıcılık, rüşvet, zimmet gibi yönetmelikte sayılan suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- 3713 ve 6415 sayılı kanunlarda düzenlenen terör ve terör finansmanı suçlarından hüküm giymemiş olmak.
- 5187 sayılı Kanun'un 25. maddesinin ikinci fıkrasındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
- Fikir işçisi sözleşmesiyle çalışmak ve mücbir sebep olmadıkça bir aydan fazla çalışmaya ara vermemek.
- Gazetecilik dışında bir ticari faaliyet yürütmemek.
Son iki şart ; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için aranmaz . Enformasyon görevlisi sıfatıyla başvuranlardan bunlara ek olarak görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı aranır.
Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, sözleşmenin 5953 sayılı Kanun'a değil genel iş kanununa göre yapılmış olmasıdır . Süreç başlamadan önce hizmet akdinizi bir kez daha gözden geçirin .
Hangi Çalışanlar Kart Alamaz?
Medya alanında hizmet vermeyen özel sektör şirketlerinin , kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele kart düzenlenmez . Örneğin bir holdingin iç bültenini yazan editör, yayın faaliyeti yürütse dahi bu belgeye hak kazanamaz.
Kurum Şartları: Gazete, Ajans, RTV ve İnternet Haber Siteleri
Bireysel koşullar kadar kurumsal koşullar da önemlidir; başvuranın çalıştığı kuruluşun da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki kriterleri karşılaması gerekir. Buna ek olarak yayın türü ve ölçeğine göre kart alabilecek unvanlar ve kontenjanlar farklılaşır .
Yazılı Basın: Gazete ve Dergiler
Gazete ve dergi gibi süreli yayınların; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa vermesi , beyannamede belirtilen aralıklarla düzenli olarak çıkması, ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini üstüne çıkmaması ve içeriklerin üçte birinden fazlasının diğer yayınlardan birebir aktarılmamış olması gerekir . Kart verilecek kişi sayısı , gazetenin yüzölçümüne ve yayın periyoduna göre hesaplanır ; söz gelimi yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru alınmaz .
Haber ve Fotoğraf Ajansları
Haber ve fotoğraf ajanslarının ; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci bulundurması ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi bulunması gerekir . On gazete veya beş yaygın yayıncıyla sözleşmeli, on gazeteci istihdam eden ajanslarda kontenjan sınırı uygulanmaz .
Radyo ve Televizyon Kuruluşları
RTV şirketlerinin 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması gerekir . Ulusal yayın yapanlarda kontenjan sınırı uygulanmaz; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart düzenlenir. Haberle ilgisi olmayan pozisyonlardakilere, unvanları uygun görünse de kart verilmez .
Dijital Yayıncılar: İnternet Haber Siteleri
Dijital haber sitelerinin ; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa vermesi , haber paylaşımı amacına ayrılmış olması , yayının kesintisiz biçimde ulaşılabilir olması, özgün ve güncel günlük haber ya da yorum sunması ve yazı ve görsellerin başka yayından aynen alıntı olmaması zorunludur . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına göre belirlenir :
- 4 sigortalı çalışana sahip sitelerde imtiyaz sahibi artı 4 çalışan
- 5-9 sigortalı çalışanı olan sitelerde imtiyaz sahibi veya tüzel kişi temsilcisi ile 9 çalışan
- 10 ve üzeri sigortalı çalışanı olan sitelerde kontenjan sınırı yoktur
İnternet haber sitelerinde kart alabilecek unvanlar arasında muhabir ve editörlerin yanında video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi dijital çağa özgü görevler de bulunur .
Basın Kartı Başvurusu: Aşama Aşama Süreç
Başvuru dijital olarak yapılır, İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince işleme alınır ve özetle aşağıdaki sırayı izler :
- Kart türünü belirleyin: Durumunuza uygun türün göreve bağlı, serbest ya da sürekli kart olup olmadığını netleştirin.
- Evrakları toplayın: Güncel vesikalık fotoğrafınızı, en az altı aylık mesleki çalışma örneklerinizi ve sözleşme bilgilerinizi hazır edin.
- Beyannameyi doldurun: İletişim Başkanlığının internet sitesindeki başvuru beyannamesini elektronik ortamda eksiksiz doldurun ve belgeleri sisteme yükleyin.
- Onay aşaması: Beyannamenin medya kuruluşunun yetkili kişisince onaylanması gerekir; bazı kuruluşlar bunu doğrudan elektronik ortamda yapar.
- Ön inceleme: Bölge müdürlüğü dosyanızı kontrol eder ve gerekirse Adli Sicil, SGK, Basın İlan Kurumu gibi kurumlardan bilgi toplar.
- Komisyon kararı: Engel bulunmayan dosyalar Basın Kartı Komisyonuna gönderilir ve başvurunun kabulüne ya da reddine burada karar verilir.
- Son adım: Kart, olumlu kararın ardından basılır ve belirlenen teslim yöntemiyle size iletilir.
Ön incelemede şartları taşımadığı görülen başvurular Komisyona gitmeden reddedilir ve ret kararı beyannamede verilen iletişim bilgileri aracılığıyla başvurana bildirilir. Aranan şart gerçekleştiğinde yeniden başvuru yapmak mümkündür.
Yurt dışındaki Türk medya mensupları, başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa göndererek başvurur . Yabancı uyruklu medya çalışanları da Başkanlığın sitesindeki farklı bir elektronik formu kullanır ; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf sisteme yüklenir .
Basın Kartı Komisyonu Nasıl Karar Verir?
Başvuruları karara bağlayan kurul, kamu, meslek kuruluşları, sendikalar ve akademi temsilcilerinin bir araya geldiği bir yapıyla toplam 19 üyeden teşekkül eder. Üyelerin görev süresi iki yıldır.
- Olağan toplantılar yılda en az üç defa yapılır; ihtiyaç hâlinde olağanüstü toplanılabilir.
- Toplantı için en az 13 üyenin katılımı gerekir; toplantılar uzaktan erişimle de yapılabilir.
- Salt çoğunlukla karar verilir, çekimser oy kullanılmaz; eşitlikte başkanın oyu belirleyicidir.
- Dosyalar toplantıdan en az beş gün önce üyelerin incelemesine sunulur.
- Ret hâlinde gerekçe yazılı olarak tutanağa işlenir.
Komisyon değerlendirmede adayın mesleki üretimine, eserlerine ve aldığı ödüllere ek olarak çalıştığı kuruluşun özelliklerini de dikkate alır . Dijital yayıncı çalışanlarının başvurularında sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da değerlendirmeye girer . Bu yüzden okuru az bir sitede çalışmak, kurumsal kriterler tamam olsa bile sonucu olumsuz etkileyebilir .
Basın Kartının Sağladığı Haklar ve Kolaylıklar
Kartın en temel faydası, gazetecilik faaliyetinin resmî bir kimlikle desteklenmesidir. Bunun dışında mevzuatta açıkça tanımlanmış bazı ek imkânlar mevcuttur:
- Basın trafik kartı: Kart sahiplerine talep etmeleri hâlinde basın trafik kartı verilebilir; usul ve esaslar İletişim Başkanlığı ile İçişleri Bakanlığınca birlikte belirlenir.
- Hizmet damgalı pasaport: Kuruluşlarınca yurt dışına geçici görevle gönderilen kart sahipleri ile Türkiye'de ikamet eden sürekli kart sahipleri, ilgili yönergedeki şartlarla hizmet damgalı pasaport başvurusu yapabilir.
- Resmî tanınırlık: Kart, resmî ve özel kurumların kabul etmek zorunda olduğu bir kimliktir.
- Sahada kolaylık: Basın toplantıları, resmî törenler ve kamu etkinliklerinde gazeteci kimliğinin ispatı çok daha hızlı olur.
Burada sık yapılan bir karıştırmaya dikkat çekelim: Kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin, ihbar süresi gibi gazeteci hakları kartın kendisinden değil , 5953 sayılı Kanun kapsamındaki iş sözleşmesinden ileri gelir. Henüz kart almamış bir fikir işçisi de bu haklardan yararlanır . Belediyelerin veya bazı özel şirketlerin kart sahiplerine sunduğu indirim veya ücretsiz hizmetler ise dönemsel olarak farklılık gösterir; son durumu ilgili kurumdan öğrenmeniz en sağlıklısıdır.
Geçerlilik, Yenileme ve Kayıp Kartlar
Mevzuata göre düzenlenen kartın geçerlilik süresi on yıldır . Süresi dolan kartlar, sahibinin şartları taşımaya devam etmesi kaydıyla Komisyona gitmeden Başkanlıkça yenilenir . Sürekli kart ise ömür boyu geçerlidir ; sadece kartın kendisinin yenilenmesi söz konusu olabilir .
Kartınızı kaybettiğinizde veya kart yıprandığında Başkanlığa başvurarak yeni kart alabilirsiniz. Kayıp durumunda başvuruya kaybı belirten tutanak veya kayıp ilanının yer aldığı gazete nüshası ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge eklenmelidir . Dikkat edilmesi gereken sınır şudur: kayıp veya yıpranma nedeniyle yenileme başvurusu bir yılda azami iki kez yapılabilir .
Ücret konusunda yönetmelik, maliyeti geçmeyecek şekilde kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli tahsil edilebileceğini düzenler. Ödenecek bedel Başkanlıkça belirlendiği için , başvuru ekranındaki bilgiyi esas almanız en doğrusudur .
Basın Kartı Ne Zaman İade Edilir veya İptal Edilir?
Kart sahibinin iş yeri veya unvanı değiştiğinde , değişiklik bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak bildirilmelidir . Kart; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde en geç bir ay içinde Başkanlığa geri verilir . Elinizdeki eski kart geri verilmedikçe yeni başvuru değerlendirilmez .
İptal sebepleri şunlardır:
- Kart sahibinin genel şartları taşımadığının veya bu nitelikleri sonradan kaybettiğinin anlaşılması
- Bağlı olunan medya kuruluşunun yönetmelikteki nitelikleri kaybetmesi
- Kartın ya da bağlı kartların üçüncü kişilerce kullanılmasına izin verilmesi
- Basın ahlak esaslarına aykırı davranışlar nedeniyle Komisyonun iptal kararı vermesi
Basın ahlak esaslarının çiğnenmesi nedeniyle iptal kararı verilen gazeteciye, kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıl dolmadan yeniden kart verilemez. Komisyon, olayın niteliğini dikkate alarak iptal yerine uyarı kararı da verebilir . Öte yandan resmî kartı taklit eden kart düzenleyen veya kullananlar hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur ; ilgililere soruşturma ya da kovuşturma sonuçlanana dek kart verilmez .
Özel Statüdeki Başvuranlar: Kamu Personeli ve Yayın Sahipleri
Kart alabilecekler muhabir ve editörlerle sınırlı değildir; yayın sahipleri, kamu kurumlarının enformasyon birimlerinde çalışanlar ve bazı meslek örgütü yöneticileri de bu çerçevede yer alır . Bu grupların her biri için kendine özgü koşullar uygulanır.
Kamuda Enformasyon Görevi Yapanlar
Kamu kurum ve kuruluşlarının yürüttüğü Devlet enformasyon hizmetlerinde çalışan personel , enformasyon görevlisi olarak karta başvuru yapabilir . Başvuru formunun üst yönetici tarafından imzalanması ve fiilen enformasyon hizmetinde çalışıldığını belgeleyen görev yazısının eklenmesi gerekir . Bu tür dosyalarda Komisyon görevin gerçekten medya ile ilgili olup olmadığına bakar ; yalnızca kadro unvanı yeterli sayılmaz .
Süreli Yayın Sahipleri ile RTV Yönetim Kurulu Başkanları
Gazete, dergi ve internet sitelerinin imtiyaz sahipleri ile RTV kuruluşlarının yönetim kurulu başkanları kart talebinde bulunabilir . Bu başvurularda 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları aranmaz ; bununla birlikte yaş, eğitim ve adli sicil gibi diğer genel şartlar geçerliliğini korur .
Sendika, Dernek ve Vakıf Yöneticileri
Medya sektöründe çalışmaları koşuluyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yöneticileri de bu kapsama girer. Diğer taraftan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara bu imkân tanınmaz.
Kurumların Denetimdeki Sorumlulukları
İletişim Başkanlığı, kartların geçerliliğini koruyup korumadığını düzenli olarak denetler . İşveren kuruluşlar, talep üzerine kart sahibi çalışanlarının adı-soyadı, unvanı, kart numarası ve sözleşme bilgilerini içeren onaylı listeyi göndermek zorundadır . İnceleme sırasında mesleki çalışmalar da istenebilir ; bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen kuruluş sahibi Başkanlıkça uyarılır .
Başvuruya Hazır mısınız? Kontrol Listesi
Başvuru düğmesine basmadan önce website bu kontrol listesini tek tek işaretlemeniz , olası ret kararlarını büyük ölçüde önler :
- Yaş ve eğitim şartlarını sağlıyorum.
- Adli sicilimde engel teşkil eden bir kayıt bulunmuyor.
- Sözleşmem 5953 sayılı Kanun'a uygun düzenlendi ve SGK kaydım bu doğrultuda yapıldı.
- Altı aylık mesleki çalışma belgemi dijital olarak topladım.
- İşverenimin kurumsal şartları ve kontenjanı başvuruma izin veriyor.
- Pozisyonum, yönetmelikteki unvan listesine uygun.
- İade gereken eski bir kartım ya da yapılmamış bir bildirimim bulunmuyor.
Bu maddelerden herhangi birinde tereddüt varsa , eksiği giderdikten sonra başvuru yapmak daha akıllıca olur . Nitekim olumsuz sonuçlanan bir talep tekrar başvurmaya engel olmasa da Komisyon takvimi nedeniyle ciddi zaman kaybettirir .
Basın Kartı Başvurusunda Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri
Ret kararlarının önemli bir kısmı , basit bir kontrolle engellenebilecek hatalardan ileri gelir. En sık karşılaşılan sorunlar ve yapılması gerekenler şunlardır :
- Uygun olmayan sözleşme → Sözleşmenin 5953 kapsamında düzenlenmesini başvurudan önce sağlayın.
- Zayıf çalışma örnekleri → Altı ayı kapsayan, adınızın açıkça göründüğü özgün içerikler sunun.
- Kurumsal eksiklik → İşvereninizin beyanname, düzenli yayın ve asgari çalışan şartlarını karşıladığını doğrulayın.
- Çalışmaya ara verme → İşten ayrıldıysanız bir ay içinde ya yeni işe başlayın ya da serbest kart için başvurun.
- Değişikliği bildirmemek → Unvan ya da iş yeri değiştiğinde bir aylık süreyi kaçırmayın.
- İade edilmeyen kart → Eski kart geri verilmeden yeni talep değerlendirilmez, iadeyi öncelikle tamamlayın.
Somut bir senaryo düşünelim: Bölgesel bir televizyonda kameraman olarak çalışan bir gazeteci, işten çıkışının ardından iki ay sonra yeni bir işte işe başlıyor . Bir aylık sınır geçtiği için ara vermeden çalışma koşulu ihlal edilmiş oluyor . Bu kişi işten ayrıldığı ilk ay içinde serbest kart için başvursaydı , bu sorunla karşılaşmayabilirdi.
İnternet Haber Siteleri İçin Basın Kartı: Yayıncıların Bilmesi Gerekenler
5187 sayılı Kanun'da 2022 yılında yapılan değişikliklerle internet haber siteleri süreli yayın olarak tanımlandı ve internet sitelerinde çalışan medya mensupları da karta başvurma hakkı kazandı . Fakat her internet sitesi doğrudan bu hakka sahip değildir . Ekibinizin karta başvurabilmesi için aşağıdaki noktaları kontrol edin :
- Yasal kayıt: Savcılığa beyanname verip alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa sunun.
- Künye ve şeffaflık: Sitede künye bilgilerini eksiksiz yayımlayın ve imtiyaz sahibi ile sorumlu müdürü açıkça belirtin.
- Kadro eşiği: Kart başvurusu için en az dört fikir işçisinin sigortalı olarak çalışması gerekir.
- Özgünlük: Başka yayınlardan aynen alıntı yerine kendi haberlerinizi üretin; alıntılarda kaynak gösterin.
- Kesintisiz yayın: Sitenin erişim dışı kalmaması için güvenilir bir altyapı ve yedekleme kullanın.
- Ölçülebilir okur: Tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme verileri değerlendirmeye girdiğinden analitik kayıtlarınızı düzenli tutun.
Bir internet haber sitesi için sayılan koşulların büyük bölümü, sitenin teknik altyapısıyla yakından bağlantılıdır . Künye yönetimi, düzenli içerik akışı, yüksek erişilebilirlik ve trafik raporları , site sahipleri için sürekli takip edilmesi gereken başlıklardır .
Basın Kartı SSS
Basın kartı almak için üniversite mezunu olmak gerekir mi?
Üniversite diploması şart değildir. Yönetmelik asgari eğitim şartı olarak lise veya dengi okul mezuniyetini yeterli sayar ; yani lise mezunları da başvuruda bulunabilir. Ancak Komisyon mesleki geçmişinizi dikkate alır ; nitelikli iş örnekleri eğitim belgesi kadar önemlidir .
Basın kartı başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır?
Kesin bir süre öngörülmemiştir. Talebiniz önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine taşınır. Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için sonuçlanma süresi dosyanın hangi toplantıya yetiştiğine göre uzayıp kısalabilir.
Serbest gazeteciler basın kartı alabilir mi?
Sınırlı koşullarla evet. Serbest basın kartı, bir kurumda en az bir yıl çalıştıktan sonra ayrılan ve bir ay içinde başvuru yapanlara ve temsilcilikçe doğrulanan yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere düzenlenir. Daha önce hiçbir kuruluşta çalışmamış Türkiye'deki serbest çalışanlar için bu yol açık değildir .
Kişisel blog veya YouTube kanalı ile kart alınır mı?
Kendi adına yayın yapan içerik üreticileri, yalnızca bu faaliyetle kart alamaz . Resmî kart, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri gerektirir . Öte yandan şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü sıfatıyla çalışan biri başvuru yapabilir .
Kart için ne kadar ödenir?
Düzenleme, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli tahsil edilebileceğini öngörür . Ücretin miktarı ve tahsil şekli Başkanlıkça ilan edilir; dolayısıyla geçerli tutarı resmî siteden öğrenebilirsiniz .
İptal edilen kart yeniden alınabilir mi?
İptal gerekçesi ortadan kalktıktan sonra yeni bir başvuruda bulunulabilir. Yalnız basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıl dolmadan yeni kart düzenlenmez . Belirli suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki silinme veya arşiv işlemleri gerçekleşmedikçe kart verilemez.
Yabancı uyruklu muhabirlere kart verilir mi?
Evet, alabilirler. Görev alanına göre süreli veya geçici kart düzenlenir. Her iki kartta da çalışma izni ile görevlendirme ve takdim belgeleri aranır ; yabancı medya mensuplarına sürekli kart ve basın trafik kartı düzenlenmez .
Basın kartı; doğru türün seçilmesi, kişisel ve kurumsal şartların birlikte sağlanması ve belgelerin eksiksiz hazırlanmasıyla alınabilen resmî bir gazeteci kimliğidir. Başvurudan önce sözleşme durumunuzu, yayın organınızın niteliklerini ve altı aylık mesleki çalışma belgelerinizi gözden geçirmeniz , ret riskini önemli ölçüde engeller.
Sorgulama, yenileme ve iptal gibi işlemlere dair detaylı bilgiye ulaşmak için basın kartı rehberini ziyaret edebilirsiniz. Başvuru ve resmî işlemlerde daima İletişim Başkanlığının resmî kanallarını kullanın ; bu rehberdeki açıklamalar yalnızca bilgi vermek içindir ve avukat görüşünün yerini tutmaz.
basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı
Report this page